Coachingpraktijk LifeMarks
Maak vandaag nog een afspraak Bel 06-420 244 57
#

Gevoelens na verlies of Symptomen van rouw en verlies

Gevoelens na verlies of Symptomen van rouw en verlies

Juist omdat ik regelmatig ervaar dat er veel behoefte is aan een vorm van bevestiging dat wat er gevoeld wordt niet raar of ongewoon is, hier ter her- of verkenning een verkorte weergave van uitspraken en gevoelens van cliënten.

“ Doe ik het goed?”
Verlies kan uitputtend zijn. Soms is men hard aan het werk met het verlies (proberen staande te blijven), probeert men “het goede” te doen en lijkt het dat men hoopt op een soort handleiding ter houvast. Deze bestaat niet. Ik kan het niet makkelijker of minder pijnlijk maken. Er is geen stappenplan, geen tijdsschema te geven met gewenst resultaat. Verlies is een individueel proces. Verlies wordt door een ieder anders ervaren. Geen verlies is hetzelfde. Er is geen goede en geen slechte manier om met verlies om te gaan; alleen maar jouw manier.

Het heeft er ook mee te maken dat men bij groot verdriet geconfronteerd wordt met zeer intense gevoelens; gevoelens die men niet kent en waar men geen controle over heeft. Het geen controle hebben, anders reageren dan “verwacht”, anders reageren dan anderen hadden verwacht, kan het gevoel geven dat er een goede en een slechte manier is van rouwen. Of dat men misschien gek aan het worden is.

Deze vraag kan ook gesteld worden wanneer ik een echtpaar begeleid. Mannen en vrouwen rouwen anders. Het kan dan prettig zijn om te horen welke verschillen er zijn en vooral begrip te krijgen voor de wijze waarop de partner omgaat met het verlies.

“Ik belast anderen met mijn verdriet”
Verdriet kan beschouwd worden als een zwakte. Ik moet sterkt zijn! Ik kan anderen toch niet opzadelen met mijn pijn. Er wordt een verantwoordelijkheid gevoeld naar de omgeving. Deze wordt enerzijds ingegeven door de eigen onbekendheid met de intensiviteit van het verdriet en anderzijds met de ongemakkelijke wijze waarmee anderen omgaan met een rouwende. Voorbeelden van signalen van anderen die het gevoel van belasting versterken:

– “Ik vind je zo sterk. Wat doe jij het goed!”
– “ja sorry, ik begrijp dat het voor jou niet makkelijk is, maar we hebben nu een feestje dus….”
– Bekenden die je vermijden
– Gesprekken die stil vallen zodra je in de buurt komt
– Wanneer je verteld over de overledene, dat mensen wegkijken, op een ander onderwerp overgaan

Tegelijkertijd heb je de mensen in je naaste omgeving wel nodig. En is er nog een ander dilemma: ben je teveel in je normale doen, dan zou het over kunnen komen dat je het allemaal onder controle hebt of juist dat je het verdriet aan het verdringen bent. Het lijkt soms wel een dubbele belasting: niet teveel verdriet, maar ook niet te weinig. In ieder geval lijkt het of het belang van de ander en hoe die zich voelt, steeds voorop te staan in plaats van hoe de rouwende zich voelt.

“Als ik nou…”
Iemand verliezen is soms onbegrijpelijk. Zeker als het verlies onverwacht is. “Waarom is het gebeurd, waarom overkomt dit ons, had ik er invloed op uit kunnen oefenen”? Wat als….
Deze vragen mogen, kunnen, moeten soms zelfs. Het is een zoektocht naar de zin of de betekenis van een verlies en het is normaal tijdens een rouwproces dat deze vragen gesteld worden. Juist door het stellen van deze vragen wordt bespreekbaar gemaakt wat iemand bezig houdt, wakker van kan liggen. Worden gevoelens van verdriet, angst, onzekerheid of onveiligheid niet weggestopt, maar mogen er zijn. Erkenning van gevoelens en gedachten ondersteunen bij het rouwproces. Door te luisteren naar de vraag: “Wat als ik nou…”, gaat het niet om het antwoord maar om het proces om te leren kijken naar het leven zonder de ander.

“ Ik ben zo boos!”
Datgene verliezen wat je zo dierbaar is, kan zo boos maken. Boosheid of soms agressief gedrag wordt maatschappelijk gezien niet altijd geaccepteerd of begrepen. Verdriet en tranen worden begrepen. Dat hoort bij rouw. Vind men.
Boosheid is echter een natuurlijke emotie die kan horen bij rouw. Het heeft zijn functie om boos te zijn. Boosheid biedt zelfbescherming en maakt onrecht zichtbaar. Door het te uiten, kan verbittering of zelfdestructie voorkomen worden.
Het is van belang dat gekeken wordt naar wie de boosheid wordt geuit. Vaak is dit naar personen waar men het dichtst bij staat; het meest vertrouwd mee is. Meestal de personen die ook hun verlies moeten verwerken. Dit kan de relatie onder druk zetten. Verwijdering tot stand brengen. Het besef dat het niet persoonlijk is bedoeld, is lastig, maar belangrijk om te weten. Als ook het gegeven dat vaak onder de boosheid zoveel verdriet zit, maar dat het moeilijk is om bij dat verdriet te komen, de pijn toe te laten.

“Ik weet het niet meer, ik kan het niet meer, als het zo moet!”
Wanneer een ingrijpend verlies wordt ervaren, kan men zich neerslachtig, wanhopig of depressief voelen. Niets is meer zoals daarvoor. Het toekomstbeeld is totaal veranderd. Alles kost energie en nergens wordt echt plezier aan beleefd. Het verlangen naar de tijd voor het verlies, toen het nog goed en vertrouwd was, is groot. Aan het heden wordt geen waardevolle betekenis gegeven. Men kan zich steeds meer gaan terug trekken, contacten vermijden of in een isolement terecht komen. Het gevoel er helemaal alleen voor te staan.

Door gebrek aan energie kan hulp soms te makkelijk afgeslagen of geaccepteerd worden. Waar de één zich terug trekt, kan de ander juist een grote behoefte hebben aan steeds mensen om zich heen. En binnen die groep mensen zich juist weer eenzaam voelen.

Door verbinding te maken met je kwetsbaarheid, je teleurstellingen en je pijn en verdriet, kan opnieuw zin in het leven gevonden worden.

Rouwen uit zich niet alleen door emoties en gevoelens, maar kent ook lichamelijke reacties.

Lichamelijke symptomen bij rouw
Verdriet kan ook lichamelijke klachten veroorzaken. Een aantal lichamelijke symptomen zijn:

  • zware vermoeidheid
  • gebrek aan energie
  • slecht slapen
  • verlies van seksuele verlangens
  • verlies van eetlust
  • verlies van lichaamsgewicht
  • overmatig eten
  • zenuwachtig, gespannen
  • snel geïrriteerd

De gevoelens of symptomen na verlies zoals hier beschreven, zijn een weergave van wat ik binnen mijn praktijk hoor. Geen verlies is hetzelfde, geen rouwproces is gelijk aan die van de ander. Dit betekent ook dat ik geen volledig beeld kan geven van alle reacties na een ingrijpend verlies. Het geeft hopelijk een her- of erkenning van wat er gevoeld kan worden en dat het niet gek is, maar er mag zijn.

Commentaar indienen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *